Het is een vraag die we in de praktijk vaak horen: “Mag ik mijn kind volledig onterven?” Het korte antwoord: ja, dat mag. Maar – en dit is een belangrijke – dat is niet het hele verhaal. Zelfs als je besluit je kind in het testament te onterven, heeft dat kind namelijk nog altijd recht op een minimaal deel van de erfenis: de zogeheten legitieme portie.
Wat is de legitieme portie eigenlijk?
De legitieme portie is een wettelijk vastgelegd recht van een kind om toch een deel van de erfenis te krijgen, ook als hij of zij geen erfgenaam is. Maar let op: het gaat hier alleen om geld. Iemand krijgt dan geen spullen, geen meubels, geen sieraden – maar alleen een geldvordering. Het kind is voor dat bedrag dan schuldeiser.Hoe bereken je de legitieme portie?
De legitieme portie is de helft van wat een kind normaal gesproken zou erven. Stel: je hebt twee kinderen, maar onterft er één. Zonder testament zouden ze allebei 50% van de erfenis krijgen. Als je één kind onterft, krijgt dat kind enkel nog 25% als legitieme portie, in de vorm van een geldvordering. Niet meer, niet minder. Let op: ook bepaalde schenkingen die je doet, tellen mee (voor 25%). Als jij dus veel schenkt, kan de legitieme portie hoger uitvallen dan het uiteindelijke erfdeel.Hoe vraagt een kind de legitieme portie op?
Een kind zal zelf in actie moeten komen, door op tijd – dus uiterlijk binnen vijf jaar na overlijden – aanspraak te maken op de legitieme portie. Een kind zal dit vaak schriftelijk doen, zodat daar later bewijs van is. Daarna mag een kind informatie over de erfenis vragen om zijn legitieme portie te berekenen. Vaak kan een kind zijn legitieme portie nog niet direct opeisen, maar pas bij het overlijden van de andere echtgenoot. Soms kan opeisen al binnen 6 maanden na overlijden. Alles hangt af van de situatie, wij helpen je graag om dit inzichtelijk te maken.Hoe onterf je je kind (volledig)?
Als je overweegt je kind te onterven, is het belangrijk om dat goed vast te leggen in een testament. Het is ook verstandig om in dat testament een korte toelichting op te nemen – een zogenoemde considerans. Dat helpt vaak om misverstanden, onbegrip of ruzie achteraf te voorkomen. En misschien nog belangrijker: denk goed na over je motieven. Waarom wil je dit doen? Wat betekent het voor de familiebanden? En: zijn er alternatieven? Denk bijvoorbeeld aan:- een legaat voor het betreffende kind;
- het opnemen van een bewind;
- of een schenking bij leven aan anderen.