Trage overheden aangepakt

Op 1 oktober 2009 is de Wet rechtstreeks beroep en dwangsom bij niet-tijdig beslissen in werking getreden.

Als een burger een aanvraag indient bij een bestuursorgaan (bijvoorbeeld het college van burgemeester en wethouders, de Minister van VROM of de Raad van Bestuur van het UWV), of bezwaar maakt tegen een besluit van een bestuursorgaan (zoals een bouwvergunning), gelden wettelijke beslistermijnen. Deze worden door de overheid vaak niet gehaald. Dit is al jaren achtereen een bron van ergernis, maar van verbetering was geen sprake.

Om overheden te prikkelen om de beslistermijnen beter na te leven, is de ‘Wet rechtstreeks beroep en dwangsom bij niet tijdig beslissen’ ingevoerd. Een bestuursorgaan dat een beslistermijn laat verstrijken, kan door de burger in gebreke worden gesteld door middel van een schriftelijke mededeling. Als niet binnen twee weken na die ingebrekestelling alsnog wordt beslist, gebeuren er twee dingen:
1. de betreffende overheidsinstelling verbeurt dwangsommen;
2. de burger kan direct beroep instellen bij de bestuursrechter.

Dwangsommen

Als een ingebrekestelling is verstuurd en niet binnen twee weken alsnog is beslist, verbeurt de betreffende overheidsinstelling dwangsommen voor iedere dag dat het besluit daarna nog op zich laat wachten. Het bedrag aan verbeurde dwangsommen kan oplopen tot maximaal € 1.260,00.

Rechtstreeks beroep bij de bestuursrechter

Als er twee weken na de ingebrekestelling nog niets is gebeurd, kan de burger beroep instellen bij de bestuursrechter. De rechter bepaalt binnen acht weken of het beroep gegrond is, zonder dat een zitting wordt gehouden. Is het beroep gegrond, dan stelt de rechtbank desgevraagd tevens vast of en zo ja welk bedrag aan dwangsommen is verbeurd.

Als het besluit op dat moment nog steeds niet is genomen, dan zal de rechter daarnaast bepalen dat het bestuursorgaan binnen twee weken alsnog moet beslissen, op straffe van de verbeurte van nieuwe dwangsommen als die termijn wordt overschreden.

Nieuwe beslistermijnen voor onder meer de bezwaarprocedure

In verband met de komst van deze nieuwe wet is een aantal wettelijke beslistermijnen aangepast (verlengd). De belangrijkste is de beslistermijn die geldt voor het nemen van een beslissing op bezwaar. Deze termijn wordt voor gevallen waarin het bezwaarschrift wordt behandeld door een onafhankelijke Commissie Bezwaarschriften, met twee weken verlengd. De nieuwe beslistermijn bedraagt vanaf 1 oktober jl. twaalf weken (dit was tien weken).

Afsluitend

Wij hopen u hiermee inzicht te hebben gegeven in deze nieuwe ontwikkelingen. Voor meer informatie over het bestuursprocesrecht kunt u contact opnemen met mr. Rudolf van Binsbergen, contactpersoon van de praktijkgroep Overheid.